witte-kerkje02.jpg

Een gezegend nieuwjaar!



De afgelopen weken hebben we elkaar vaak een gelukkig of een voorspoedig nieuwjaar gewenst.
‘Een gezegend nieuwjaar’ hoor je minder vaak, wellicht omdat het te ouderwets of te kerkelijk klinkt. Dat is eigenlijk jammer, omdat in het woordje ‘zegen’ meer betekenis schuilt dan je denkt. Ons woordje ‘zegen’ komt van het Latijnse ‘signare’ dat te maken heeft met het maken van een kruisteken. Maar het oud-Nederlands kent een woord dat veel dichter bij de Bijbelse betekenis van zegen staat: het woordje ‘benedijen’. Dat betekent ‘goed spreken’. Iemand zegenen is dus ‘goed spreken over en tot iemand’. Daar is de kern van de zegen in alle eenvoud mee geraakt. De beroemde Pater Jan van Kilsdonk zei ooit: ‘Zegenen is iemand zo aanzien dat het beste in hem of haar naar boven komt’. Een zegen is dus dat wat je kracht geeft om tevoorschijn te komen als mens. Dat horen we ook terug in de Aäronitische zegen waarmee we veel kerkdiensten afsluiten:

De Eeuwige zegene en behoede u
De Eeuwige doe zijn aanschijn over u lichten
En zij u genadig
De Eeuwige verheffe zijn aangezicht over u
En geve u vrede
(Numeri 6 : 24-26)

Het is een mooie joodse traditie om de zegen mee te geven, bijvoorbeeld als je een lange reis gaat maken, of een moeilijk examen moet doen, of op je sterfbed. De angst kan je immers bekruipen dat je het alleen moet doen, of aan je lot wordt overgelaten. En dan klinken die woorden van de zegen van Aäron. Je gaat niet alleen, wees niet bang, er gaat Eén met je mee, je gaat met God.
Het zijn heel oude woorden die dan klinken. Wat betekenen ze eigenlijk?

De Eeuwige zegene je
Zegenen heeft iets van delen van kracht. Je legt iemand de handen op, dan vloeit er kracht over van de een in de ander, gesterkt ga je verder.

van de predikant 1 2019

De betekenis van de zegen wordt in de zegen van Aäron drievoudig uitgelegd. De zegen in naam van de Eeuwige betekent: hoede, genade en vrede.

De Eeuwige behoede je
Zoals gezegd wordt in psalm 23, dat de Heer over je waakt, met je gaat, je niet uit het oog verliest.
Hoede: Hij bewaart je bij wat je kracht geeft.

De Eeuwige doe zijn aanschijn over je lichten
Dat heeft te maken met nabij zijn, nabij God zijn. Twee keer wordt in de Bijbel verteld dat iemand zo dicht bij God is dat je het zien kunt aan het gloeien van het gelaat. Van Mozes wordt het verteld, dat hij terugkeert van de berg, met een zo gloeiend gezicht dat de omstanders doeken voor hun ogen moeten doen omdat ze sterretjes gaan zien.
En van Jezus wordt het verteld, bij de verheerlijking op de berg. Met een lichtend gelaat komt hij naar beneden. Zo dichtbij dat iets van God op je afstraalt, dat gebeurt als God zijn aangezicht over je doet lichten.

En zij u genadig
Wat tot Maria werd gezegd: Genade zij u, dat betekent: Ik verheug me over je, het is een plezier om je te ontmoeten! Je mag er zijn, met alles wat je hebt, met alles wat je bent.
Zijn aangezicht gaat over je op als de zon, als het daglicht. Je wordt in de ruimte gezet. Je ontdekt: er is iemand die vertrouwen in mij heeft en dat maakt dat je opleeft. Je durft te leven, te spreken, te doen omdat je omgeven bent met vertrouwen. Het is alsof iemand je aankijkt en zegt: ik ken jou. Ik weet: het komt goed met jou!:
De Eeuwige verheffe zijn aangezicht over je
Dat heeft ook te maken met nabijheid, in de zin van: niet uit het oog verliezen, zoals je terugvindt in psalm 139, waar de nabijheid in woorden van kennen wordt gezet:

Heer die mij ziet zoals ik ben,
dieper dan ik mij zelf ook ik ken kent Gij mij.

Waar je ook gaat, naar het uiteinde van de wereld, naar de diepste diepte, naar de hoogste hoogte, ja waar niet, dáár zal de hand van God je vasthouden.
Het aangezicht van onze God gaat niet alleen lichten, maar verheft zich ook over je. Je komt aan het licht. Je gaat open als een bloem, met je kwetsbaarheid, met alles wat je gewoonlijk wilt verbergen.
Het aangezicht over je verheffen heeft iets van zorgen voor. Niet: bezorgd omdat je het niet redden zult, maar zorgen in de zin van verantwoordelijk weten, zeg maar het weten van een zorgplicht: we zijn voor elkaar verantwoordelijk. Zo voelt God zich verantwoordelijk voor ons.

En geve je vrede
Dat je mag thuiskomen bij jezelf, dat je rust mag vinden en geborgenheid, dan gaat de zon over je op en wordt het vrede. Dat is waar het uiteindelijk allemaal op is gericht in de bijbel: dat vrede zal heersen op de aarde onder de hemel.

Deze zegen van Aäron heet de ‘priesterzegen’. In de joodse traditie mogen alleen priesters, Kohaniem, die uitspreken. Koheen betekent: priester. De achternaam Cohen is hiervan afgeleid. De Kohaniem worden beschouwd als afstammelingen van Aäron en deze was hogepriester. Zij vervullen in de synagogedienst een speciale rol. Ze komen als eersten in aanmerking voor de Thoralezing en ze spreken op feestdagen de priesterlijke zegen uit.

Op een priestergraf staan vaak twee zegenende handen afgebeeld waarvan de vingers een teken vormen. Dit is de Hebreeuwse letter sjin en die staat voor Sjaddai. Dit betekent: Almachtige.

van de predikant 1 2019 2

Je kunt kolenboer zijn, maar als je Cohen heet, mag je in de joodse traditie de zegen uitspreken. In onze traditie is dat toebedacht aan de dominee.
Ik denk eerlijk gezegd, dat het aan ons allemaal is gegeven om elkaar tot zegen te zijn.

Ik stel voor dat we in dit nieuwe jaar elkaar regelmatig de zegen van God geven. Laten we regelmatig iets moois tegen elkaar zeggen, iets van een zegen. 
Daarom wil ik u dit jaar niet een gelukkig of voorspoedig, maar vooral een gezegend 2019 toewensen!

Ds. Evelijne Swinkels-Braaksma

Zoeken

ANBI

Afdeling Baarn van de
Vrijzinnigen Nederland

Kampstraat 8
3741 AR Baarn
RSIN: 800-11390

 

Facebook Image

Bestuur

G.J. Oldekamp Voorzitter

C.G. Bakker-Hänisch ten Cate Secretaris
Tel.: 035-5416926

A.M. Janson-Snel Penningmeester

H.J. Staverman lid

De bestuurders zijn onbezoldigd.

De voorgangers worden bezoldigd conform Centrale regeling van het hoofdbestuur te Amersfoort.

De balans, de staat van baten en de toelichting kunt u hier downloaden.

Predikant

Ds. Evelijne Swinkels-Braaksma

Reinoutsgaarde 26
3436 RB Nieuwegein

Verhuur Witte Kerkje: 

Mw. Annette Alberts

email

NPB_int.jpg
© 2016 Witte kerkje Baarn